Norwegian Wood


ბათუმი – თბილისის მატარებელეზე ასვლისას ყოველთვის ახალი საუნდთრეკი და ახალი წიგნი მაქვს მომზადებული. ზუსტად, ბათუმი – თბილისის და არა თბილისი – ბათუმის, უკანა გზა ყოველთვის განსხვავებულია, დაბრუნებები ზოგადად მნიშვნელოვნად განსხვავდება წასვლებისგან. დაბრუნება ყოველთვის უფრო მეტ ემოციას იწვევს ვიდრე წასვლა, რაოდენ სევდიანადაც არ უნდა ჟღერდეს. დაბრუნება ყოველთვის რაღაცას მოითხოვს, მუსიკას, წიგნს, განწყობას.

წიგნი თბილისიდან არასოდეს მიმაქვს, ტრადიციაა რომ ბათუმში “წიგნები ბათუმში” უნდა შევიარო და იქ ყოველგვარი წინასწარი განზრახვის გარეშე წამოვედო რომელიმე წიგნს, რომელსაც უკანა გზაზე წავიკითხავ. მუსიკაც თავისთავად ჩნდება, ვიღაც გამიზიარებს, ტასქის მძღოლს ექნება ჩართული, სასტუმროს გვერდზე ოთახიდან გამოვა ან წიგნის საუნდთრეკი აღმოჩნდება. ყველა წასვლას დაბრუნების მომენტში თავის ისტორია აქვს და იმისთვის რომ მოგონებები მუდმივად ცინცხლად შევინახო, მათ ახალ ნაყიდ წიგნთან და ახალ სიმღერასთან ვაკავშირებ. ყველა ასეთ უიკენდს ანაც ყველა ასეთ შვებულებას თავის ისტორია და მუსიკალური გაფორმება აქვს, ეს ისტორიები კი ჩემი წიგნების თაროზე და ჩემს ფლეილისთში ინახება.

ჩამოსვლის შემდეგ, თუ გზაში ვერ დავასრულე კითხვა, მომდევნო დღეს აუცილებლად ვამთავრებ, რის შემდეგაც აღარც იმ მუსიკას ვუსმენ, რომელსაც მგზავრობისა და კითხვისას ვუსმენდი და აღარც იმ წიგნს ვუბრუნდები (როგორ ძალიანაც არ უნდა მინდოდეს გადაკითხვა). ვინახავ, იმ დროისთვის როცა ყველაფრის გახსენება მომინდება, ვიცავ ემოციებს და მოგონებებს გახუნებისა და დაკარგვისგან.

ჰოდა ერთ დღესაც შეიძლება მეც სწორედ ისე დამემართოს, როგორც ჰარუკი მურაკამის მთავარ გმირს დაემართა თვითმფრინავში: Once the plane was on the ground, soft music began to flow from the ceiling speakers: a sweet orchestral cover version of the Beatles’ “Norwegian Wood”. The melody never failed to send a shudder through me, but this time it hit me harder than ever. მეც ასე დამარტყამს რომელიმე სიმღერა, დამაწვება და ცოტა ხანს ადგომას ვეღარ შევძლებ.

ეს სიმღერა ნორვეგიულ ტყეზე არაა, არც მასში მოსეირნე წყვილებზე და არც დაუსრულებელ სიყვარულის ისტორიებზე, იაფფასიან მასალაზეა, ყალბ ხეზე, რომლითაც იაფფასიან ავეჯს ამზადებდნენ და მოიხსენიებდნენ ნორვეგიული ხის სახელით, რომელიც სიმღერის ბოლოს გადასარევად იწვის შურისძიების ნიშნად. სათაური გენიალურია, სიმღერაც. არ შემიძლია საფუძვლიანად არ შევისწავლო სიმღერები, რომლებსაც ვიკვიატებ და ჩემი მოგონებების შენახვას ვანდობ, ჰოდა, არც Norwegian Wood-ია გამონაკლისი. ყველაფერი პირველი სტროფით დაიწყო: “I once had a girl or should I say she once had me”, შემდეგ კი მიყვა. მიყვარს სიმღერები, რომლებიც ისტორიებს ყვებიან.

14 მაისი, ბათუმი თბილისის მატარებელი.

I once had a girl
Or should I say she once had me
She showed me her room
Isn’t it good Norwegian wood?

She asked me to stay
And she told me to sit anywhere
So I looked around
And I noticed there wasn’t a chair

I sat on a rug biding my time
Drinking her wine
We talked until two and then she said
“It’s time for bed”

She told me she worked
In the morning and started to laugh
I told her I didn’t
And crawled off to sleep in the bath

And when I awoke I was alone
This bird had flown
So I lit a fire
Isn’t it good Norwegian wood?

hl_dds_00375798

Advertisements

შავი კლაკნილი ხაზები


ისევ ბათუმში ვარ, ისევ სასტუმროში, ისევ თეთრ საბანში გახვეული გავყურებ აივანს და ბალიშის მოუხერხებლობის გამო, ისევ მტკივა კისერი. მარჯვენა თვალის გვერდით, ტკივილში გადასული პულსაცია მაგრძნობინებს რომ ამდენ ხანს წოლა არ შეიძლება.

ბოლო რამდენიმე თვეა ფრჩხილებზე მხოლოდ შავი ფერის ლაქი მისვია. იმიტომ კი არა რომ სხვა ფერები არ მომწონს, არა, ეს არაფერ შუაშია, უბრალოდ ერთხელ რომ წავისვი ვეღარ მოვიშორე და სხვა ფერების წასმისას ფრჩხილის რელიეფში ჩამკვდარი სიშავე მაინც ატანს გარეთ. თუ იცით როგორ შეიძლება უფრო ეფექტურად მოშორება, არ მასწავლოთ, ფეხებზე დავიკიდე უკვე, იყოს როგორც არის.

დღეს 20 ნოემბერია. მერე რა ხომ? არც არაფერი, ანაც ფერი, მაგრამ ჩემთვის. ფერი? რა ფერი? შავი? ნწ, ვერ გამოიცანით, უკვე წითელი, ოღონდ შავი კლაკნილი ხაზებით.

“წიგნები ბათუმში”-ს მაღაზიაში “ბურუსს” გადავეყარე. სად აღარ ვეძებე, მაგრამ ვერსად წავაწყდი. აქ არ მიძებნია, შემთხვევით წამოვედე, როგორც მაშინ, ივლისში “ცუდი გოგო” რომ გავიცანი. მოკლედ, “წიგნები ბათუმში” ჩვენი წიგნებში შეხვედრის ადგილია. მართალია “ბურუსი” იმ ყუთს მიღმა დარჩება, სადაც შენ ხარ ჩალაგებული, მაგრამ ეგ არაფერი, იქ სხვა ისტორიები დევს, ეს ჯობია გარეთ იყოს, ჩვენი შეხვედრის მუდმივად ხელმისაწვდომ ადგილად რომ დარჩეს.

გარეთ მშვენიერი ამინდია, ზღვა საწოლიდანაც გადასარევად ჩანს, ადგომა არაფერში მჭირდება.

კიდევ შევხვდებით! ბურუსში, ლიოსასთან, ბათუმში, ჩილეში ანაც იუპიტერზე… მოკლედ სადმე აუცილებლად შევხვდებით!

ცუდი გოგო


მაღაზიაში რომ შევბოდიალდი არ ვიცოდი რას ვეძებდი. არც მიფიქრია გზაში რამე წამეკითხა, ჩემი მხედველობის გადამკიდეს თვალები საშინლად მტკივდება ხოლმე. უკვე გამოვდიოდით და თუ რამის ყიდვას ვაპირებდი, უნდა მეყიდა. ცუდ გოგოს წამოვედე, წიგნი გადავატრიალე, საინტერესო ჩანდა და ვინაიდან წინ შაბათ-კვირა იყო, რაც ნიშნავდა რომ შემეძლო ერთი ამოსუნთქვით წამეკითხა და თავი ისტორიის ნაწილ-ნაწილ დაგლეჯვის გამო არ მელანძღა, ვიყიდე და მანქანაში ჩაჯდომისთანავე დავიწყე კითხვა.

ისე კი კარგი იქნება თუ არ ენდობით უკანა ყდაზე წარმოდგენილ ქება-დიდებას “ამ წიგნში მარიო ვარგას ლიოსა ბოლომდე არღვევს რომანტიკული სიყვარულის ყველა ნაცად კლიშეს, გამოცდილებას და მკითხველს კიდევ ერთხელ აყენებს სამყაროსავით ძველი და მარადიული კითხვის წინაშე: “როგორია სიყვარულის ნამდვილი სახე?”” – არ შემიძლია გულიანად არ გადავიხარხარო. უკაცრავად, ცუდად კი არ ვამბობ, მაგრამ ეს რა ბოდვაა?! წიგნი აგებულია სასწაულზე, რომელიც რომანის მთავარ გმირებს მთელი ცხოვრების განმავლობაში დასდევთ და ერთმანეთს ახვედრებთ. თან მთელი მსოფლიოს მასშტაბით.

კარგი ბიჭი, მართლა კარგი ბიჭია და ასეთივე კარგი ბებერი წიგნის ბოლოს, მაგრამ ისეთია მხოლოდ თანაგრძნობის განცდა შეიძლება გაგიჩნდეს მკითხველს, რამდენადაც ამაზრზენია “ცუდი გოგო”, იმდენად საცოდავია “კარგი ბიჭი” და საბოლოოდ, მიუხედავად ყველაფრისა, გგონია რომ ეს აბსოლუტურად უუნარო არსება იმსახურებს ისეთ მოქცევას, როგორც ექცევიან.

არ ვიცი “სიყვარულის ნამდვილ სახეში” რას გულისხმობენ და რატომ გონიათ რომ ამ წიგნით რაღაც ახალი სახე შეიქმნა. სულაც არა. ძალიან სტანდარტული სახე აქვს, მთელი სამყარო კრავს პირს იმისთვის რომ ამ ორმა ერთმანეთი არ დაკარგოს, კარგი ბიჭი გადარეულია სიყვარულით და მიუხედავად ამისა, რატომღაც საერთოდ არ უნდა რაიმე გააკეთოს იმისთვის, რომ ეს სიყვარული საბოლოოდ მოიპოვოს, მეორე მხარე კი მზადაა მიიღოს ეს სიყვარული, სანამ თავადაც არ შეუყვარდება (ამასობაში კი მოიაროს ყველა კაცი ვინც გზაზე გადაეყრება). ჰა, აბა როგორია? არის რამე ახალი? ისეთი რაც არ წაგიკითხავთ. კარგი რა.

საინტერესო აღმოჩენებს კი გააკეთებთ, მაგ. ენებთან დაკავშირებით. მეც ყოველთვის მეგონა რომ ენების შესწავლა რაღაც ცალკეულ ნიჭზე იყო დამოკიდებული, რაც ან გაქვს ან არ გაქვს.

ძალიან საინტერესოა რიკარდიტოს ურთიერთობა მეგობრებთან. აი უნარი არ შესწევს ცხოვრების ერთ ეტაპზე ერთზე მეტი მეგობარი ყავდეს. ამდენად საინტერესო პერსონაჟია, სულ ვიღაცას უნდა მიეკედლოს და თან მუდმივად უბედურია, აი როცა ბედნიერია, მაშინაც.

ცუდი გოგო, ერთი შეხედვით რაღაც მოფერებით მიმართვად იხმარება, თუმცა ვინაიდან ამის უკან კარგი არაფერი დგას, საბოლოოდ შეგძულდებათ ეს მიმართვა.

დასასრული საშინლად ბანალური აქვს, საერთოდაც წიგნის მეორე ნახევარი ძალიან უინტერესოა. დამიჯერეთ, ძალიან გაგიჭირდებათ ჩამოყალიბება იმაზე თუ რომელი უფრო ამაზრზენია “კარგი ბიჭი” თუ “ცუდი გოგო”, თან სულ სხვადასხვა მიზეზით.

ცუდი გოგოსა და კარგი ბიჭის ურთიერთობის გარდა რაცაა ის უფრო საინტერესოა და იქ უფრო შეგიძლიათ გააკეთოთ აღმოჩენები, რომლებიც მოგეწონებათ.

როცა ვკითხულობ, ემოციებს ხმამაღლა ვაჟღერებ ხოლმე, ამიტომ ყოველთვის მირჩევნია მარტო ვიყო კითხვის დროს. რამდენჯერ წამოვიყვირე “აუ კარგი რა”, “ეს რა სისულელეა”, “აუ, ეს რა სირია” ზუსტად არ ვიცი. თუმცა ეს თავის მხრივ ნიშნავს რომ ისტორია ჩაგითრევთ და აუცილებლად გაერთობით.

ჩემი მოკრძალებული აზრით, წიგნი ცოტა გაწელილია და ჯობდა დროულად დაემთავრებინა ავტორს.

ილოცებთ რომ “ცუდ გოგოს” არასოდეს შეუყვარდეს “კარგი ბიჭი”. სასაცილო ისაა რომ კარგი ბიჭიც გაუცნობიერებლად ამისკენ მიილტვის, იმიტომ რომ შეყვარებული “ცუდი გოგო”, სულაც არაა ის ვინც ამ აბსოლუტურად უუნარო არსებას უნდა. მოკლედ, კიდევ ერთხელ დარწმუნდებით, რომ იდეაში, ემოციების შადრევანი მხოლოდ იმ შემთხვევაში შეგიძლიათ შეინარჩუნოთ, თუ ერთად არასოდეს იქნებით. ეს კარგია? სულაც არა, იმიტომ რომ ეს არავის სჭირდება.

თუ გადაწყვეტთ, წაკითხვად ნამდვილად ღირს.

6a00d8341c627153ef014e87ddf4a8970d